Wouter van den Berg

Je hoeft er niet op de focussen om het te krijgen Waar ligt precies de focus bij de besluitvormingstrainingen van The Outside View? Ik zou zeggen: bij de kwaliteit van het uiteindelijke besluit, in combinatie met het in acht nemen van maatregelen om slechte besluiten te voorkomen. Zie mij vooral als je leraar van de middelbare school, die goede antwoorden fout rekende als de redenering niet klopte. Want als je het juiste besluit zonder voorafgaande discussie, overweging van alternatieven, nachtje erover slapen etc., dan is de kans groot dat je volgende belangrijke besluit heel erg misloopt. Waar ik me niet… Lees verder »Is draagvlak belangrijk voor besluiten?

De originele outside view Ik ken één bouwproject van heel dichtbij, namelijk de bouw van mijn eigen huis. We begonnen met een gedetailleerde begroting. Op aanraden van mensen die er verstand van hadden, namen we op alle onderdelen marges (afhankelijk van hoe zeker we ons voelden over dat specifieke onderdeel), en nog eens een marge over het geheel. We waren, kortom, goed voorbereid. En inderdaad (u vermoedde dit al): het liep heel anders.  We overschreden op ongeveer elk deelgebied de kosten, we hadden toch nog hele onderdelen over het hoofd gezien, kregen met diefstal op de bouwplaats te maken, en… Lees verder »Hoe kan ik mijn bouwproject beter begroten?

Bayes voor beginners Om te beginnen: over de meeste zaken mag je van mening veranderen. Je bent géén windvaan, flipflopper of ziekelijke weifelaar als je vandaag wel begrip hebt Memphis Depay en zijn haarband, en morgen niet. Over de meeste zaken weten we zo weinig, dat het vreemd is dat je er überhaupt een mening over hebt. Om bij het bovenstaande voorbeeld te blijven: de kledingkeus van een voetballer mag groot nieuws zijn in de media, maar als je je er niet serieus met de voetballer zelf over onderhouden hebt, weet je er eigenlijk niets over. Dan is het logisch… Lees verder »Wanneer moet ik van mening veranderen?

De onverbeterlijke behoefte aan bevestiging Als kind verbaasde ik me er al over dat ik, bij onenigheid met een vriendje, zo’n ander beeld van de werkelijkheid had dan dat vriendje. Of beter: dat hij zo’n ander beeld werkelijkheid had, terwijl ik het juiste beeld had. Ik had namelijk voor de zekerheid mijn vader, mijn moeder en een heleboel vrienden en bekenden gevraagd wie er gelijk had, en iedereen was het erover eens dat ik dat had.* Het vreemde was dat hij ongeveer hetzelfde had gedaan. Hij was er (ten onrechte natuurlijk, maar toch) van overtuigd dat iedereen juist hém gelijk… Lees verder »Confirmation bias

Hoe zeker ben je van je aannames? In onze besluitvorming gaan we uit van allerlei beschikbare harde cijfers, maar ook van veel aannames. Cijfers voor de toekomst heb je immers niet. Dus moet je het hebben van ‘educated guesses’: als we dit doen, zal dit of dit gebeuren. Hoe meer ervaring je hebt, hoe meer factoren je kent en hoe minder blinde vlekken er zijn, hoe beter de voorspelling. Maar wat zou het prettig zijn als je aan je aannames een cijfer kon verbinden, dat staat voor de zekerheid waarmee je verwacht dat ze uitkomen! Als je bijvoorbeeld zegt dat… Lees verder »Kalibreren

Met de Amerikaanse verkiezingen voor de deur word je om de oren gegooid met opiniepeilingen. Maar zijn opiniepeilingen de beste voorspellers van de uitslag? Je zou denken van wel: de opiniepeilers weten wat ze doen, en als zij geen goede voorspelling kunnen doen, wie dan wel? Maar er is zoiets als de basiskans, de base rate. Beleggingsspecialisten zeggen altijd dat resultaten in het verleden geen basis zijn voor kansen in de toekomst, maar dat moet je niet te letterlijk nemen. Resultaten in het verleden zeggen wel degelijk iets. Maar eerst: waarom zouden opiniepeilingen niet betrouwbaar zijn? Om te beginnen is… Lees verder »De base rate: waarom Harris gaat winnen

Om zoiets ingewikkelds als ons gedachteleven te beschrijven, grijpen we graag naar modellen en metaforen: het brein als computer. Freuds Id, Ego en Superego. Of de stuurman, het afleidingsaapje en het paniekmonster van Tim Urban. Al die modellen en metaforen schieten wel ergens tekort, en zeggen vooral veel over degenen die ze hebben voorgesteld, en het probleem dat ze wilden oplossen. Als ik wil uitleggen waarom besluitvorming en kritisch denken zo moeilijk zijn, grijp ik niet automatisch naar zo’n model. Ik heb meer aan Kahnemans indeling in Systeem 1 (snel, intuïtief) en Systeem 2 (langzaam, rationeel). Het model van Kahneman… Lees verder »Olifant en berijder

Voor wie op 28 oktober niet mee kon doen aan de gratis pilot-training in Beter Besluiten (of misschien zelfs niet wist dat die er was?): op 14 november is er een herkansing! Durf jij buiten de gebaande paden te gaan en een dag te besteden aan een training die ik nog aan het testen ben – en mij constructieve feedback te geven? Reserveer dan snel je plaats (op=op) en kom op donderdag 14 november naar Monnikskapstraat 66 in Amsterdam. We beginnen stipt om 09:30, inloop met koffie en thee is vanaf 09:00 uur. De eerste reacties waren zeer positief: de… Lees verder »GRATIS eendaagse Training Beter Besluiten – 14 november 2025

Ik vertel B. over mijn trainingen, en vraag of ze misschien Thinking fast and slow van Kahneman kent. ‘Jazeker,’ zegt ze, ‘ik denk altijd langzaam.’ Ik begrijp wat ze bedoelt: ze heeft (net als ik) een zekere neiging om problemen te zien waar anderen die niet zien. Dingen als een probleem zien, en daardoor wachten met handelen, dat is voor Kahneman een kenmerk van het ‘langzame’ denken van Systeem 2. Het is waar dat B. nog wel eens in dat Systeem 2 kan zitten op momenten dat anderen blindelings op hun intuïtieve, snelle Systeem 1 vertrouwen. Maar het is niet… Lees verder »Ik denk altijd langzaam